اينترنت شبكهاي نامتمركز از شبكههاي كامپيوتري است. گرچه بيشتر مردم اصطلاحات "اينترنت" و "وب" را به جاي هم بكار ميبرند، اينترنت اتصال فيزيكي شبكههاي كامپيوتري به يكديگر بر پايه روشهاي ارتباطي معيني است. وب يكي از چندين راه ارتباطي به كمك اينترنت است. ميتوانيد اينترنت را براي ايميل، اشتراك فايل، اخبار يوزنت و گفتگو نيز بكار گيريد.
اتصال به اينترنت
اغلب پيدا كردن يك كافه اينترنتي يا يك مركز تلفني كه دسترسي به وب را فراهم ميكند، سادهترين راه براي استفاده از وب است.اگر لازم است كه يك اتصال اينترنت روي كامپيوتر خود راهاندازي كنيد، نوعا بايد يك حساب با يك داير كننده خدمات اينترنتي (ISP) باز كنيد. ممكن است براي اينكار به تجهيزات اضافي، مانند مودم يا روتر (مسیریاب)، براي اتصال كامپيوتر خود به ISP نياز داشته باشيد.
ISP نيز ممكن است دسترسي به اينترنت خود را از يك داير كننده كشوري خريداري كند (مگر اينكه خود شعبهاي از داير كننده كشوري باشد). به همين شكل داير كنندگان كشوري نيز ممكن است اتصال خود را از يكي از شركتهاي چندمليتي تامين كنند كه وظيفه نگهداري و اداره كردن سرورها و اتصالاتي را به عهده دارند كه به آن ستون فقرات اينترنت گويند. ستون فقرات از تاسيسات سرورها در نقاط حساس تشكيل شده است كه به كمك فيبر نوري و ماهوارهها با يكديگر ارتباط سراسري دارند. اين اتصالها ارتباط بين كاربران در كشورها و قارههاي مختلف را فراهم ميكنند. داير كنندگان كشوري و بينالمللي از طريق روترهاي خاصي به نام گيتوي، كه اتصالهايي هستند كه يك شبكه را به شبكه ديگر مرتبط ميكنند، به ستون فقرات متصل ميشوند. گيتويها، همانند ساير روترها، ممكن است نقاطي باشند كه در آنها ترافيك شبكه كنترل ميشود و يا بر آن نظارت ميشود.
وقتي كه به اينترنت متصل ميشويد، بطور طبيعي به كامپيوتر شما يك آدرس IP عددي انتساب داده ميشود كه ميتواند به صورت چهار عدد در محدوده 0 تا 255 نوشته شود كه با نقطه از هم جدا ميشوند. اين آدرس که شبيه آدرس پستي است، يك كامپيوتر را بصورت مشخص در اينترنت شناسایی ميكند. بسته به داير كننده خدمات اينترنت، ممكن است در هر بار اتصال به اينترنت، آدرس IP متفاوتي تخصيص داده شود. همه سايتهاي وب و سرورهاي وب نيز آدرس IP دارند. براي مثال، آدرس IP سايت www.frontlinedefenders.org، 217.173.101.253 است.
مشاهده يك سايت وب
طبيعي است كه وقتي ميخواهيد يك سايت وب را ببينيد نام آن را در مرورگر خود وارد ميكنيد نه آدرس IP آن را. براي مثال براي دسترسي به سايت وب Frontline شما به جاي 217.173.101.253، http://www.frontlinedefenders.org را وارد ميكنيد. نام يك سايت وب را دامنه يا نام دامنه ميگويند.
پس از آنكه نام دامنه را در مرورگر وارد كرديد، كامپيوتر شما يك پيام به همراه اين نام به سيستم نام دامنه (DNS) ميفرستد. اين سيستم حاوي كامپيوترهاي اختصاصي در اينترنت است كه نامها را به آدرسهاي IP تبديل ميكند. به كمك DNS، فقط لازم است به جاي رشتههاي پيچيده اعداد، نام سايتهاي وب را به خاطر داشته باشيد. پس از اينكه سرور DNS تبديل نام دامنه به آدرس IP را انجام داد، آن را در اختيار كامپيوتر شما قرار ميدهد.
حالا كامپيوتر شما تلاش ميكند به كمك آدرس IP به سايت وب وصل شود. بايد مسيري از كامپيوتر شما به سايت وب مقصد پيدا شود. اين مسير ممكن است از كشورها، اقيانوسها يا فضا عبور كند؛ ميتواند هزاران مايل طول داشته باشد و ميتواند از كشورهاي زيادي بگذرد. با وجود هزاران ميليون سايت وب گوناگون، چگونه ميداند كه از چه مسيري بايد برود؟ وظيفه هدايت پيام شما به سايت وب (و برعكس) برعهده روتر (مسیریاب) است و اين فرآيند مسيريابي نام دارد.
براي درک منظور ما، توجه به اين نكته مهم است كه با دستورات سادهاي ميتوان رفتار روترها را تعيين كرد و از آنها به عنوان ابزاري براي سانسور استفاده كرد. هر روتري ميتواند براي ضبط، تغيير مسير يا بلوكه كردن دسترسي به سايتهاي وب بكار رود.
بعنوان مثال وقتي يك صفحه وب را پيدا ميكنيد وقایع زیر رخ می دهد:
- وقتی آدرس http://globalvoicesonline.org/ را وارد ميكنيد. كامپيوتر نام دامنه را به يك سرویس دهنده DNS ميفرستد (با استفاده از آدرس عددي آن)، كه يك پيام حاوي آدرس IP براي سايت وب Global Voices برميگرداند.
- سپس مرورگر يك درخواست براي اتصال به آدرس IP ميفرستد.
- درخواست، از مجموعهاي از روترها عبور ميكند تا اينكه يك روتر كامپيوتر مورد نظر را پيدا كند.
- اين كامپيوتر اطلاعاتي را به شما برميگرداند كه طي آن به مرورگر شما اجازه ميدهد URL كامل را بفرستد و دادههايي براي نمايش در صفحه دريافت كند.
هر اتصالي بين كامپيوترها يا روترها كه يك پيام از آن عبور ميكند يك هاپ (جست) نام دارد. تعداد هاپها، تعداد كامپيوترها يا روترهايي است كه پيام شما در طی مسیرش به آنها وارد ميشود. در زير يك مسير نمونه از يك كامپيوتر براي رسيدن به www.globalvoicesonline.org آمده است. اين درخواست حداقل از 14 اتصال كامپيوترها (هاپ) قبل از رسيدن به مقصد عبور كرده است.
- traceroute to globalvoicesonline.org (72.249.186.50), 64 hops max, 40 byte packets
- 192.168.1.1 (192.168.1.1) 2.425 ms 0.673 ms 0.637 ms
- 192.168.15.1 (192.168.15.1) 3.824 ms 1.068 ms 1.139 ms
- 10.92.32.1 (10.92.32.1) 10.712 ms 9.581 ms 98.359 ms
- gig-5-3-lbrtnymtn-rtr1.hvc.rr.com (24.164.160.173) 10.720 ms 10.774 ms 11.147 ms
- pos-3-1-nycmnya-rtr1.nyc.rr.com (24.164.160.78) 12.533 ms 12.042 ms 11.206 ms
- tenge-0-3-0-nwrknjmd-rtr.nyc.rr.com (24.29.97.6) 12.456 ms 13.922 ms 13.821 ms
- ae-4-0.cr0.nyc30.tbone.rr.com (66.109.6.78) 15.844 ms 22.984 ms 14.024 ms
- ae-1-0.pr0.nyc20.tbone.rr.com (66.109.6.163) 14.605 ms 14.592 ms 43.455 ms
- 207.88.182.73.ptr.us.xo.net (207.88.182.73) 14.707 ms 14.437 ms 22.936 ms
- te-4-0-0.rar3.nyc-ny.us.xo.net (207.88.12.26) 24.168 ms 16.683 ms 16.947 ms
- 207.88.14.9.ptr.us.xo.net (207.88.14.9) 45.446 ms 45.360 ms 46.136 ms
- 207.88.14.10.ptr.us.xo.net (207.88.14.10) 70.949 ms 69.782 ms 70.112 ms
- 207.88.185.38.ptr.us.xo.net (207.88.185.38) 70.162 ms 73.824 ms 73.137 ms
- switch19.rimuhosting.com (65.99.204.18) 70.630 ms 70.344 ms 70.264 ms
- server1.globalvoicesonline.org (72.249.186.50) 72.347 ms 72.747 ms 74.179 ms
- Destination reached!
چرا اين مساله اهميت دارد
سانسور ميتواند در نقاط مختلف زيرساخت اينترنت رخ دهد و تمام دامنهها يا زيردامنهها، پروتكلهايي معين يا محتواي مشخصي را كه بوسيله نرمافزار فيلترينگ تعيين ميشود، دربرميگيرد. بهترين روش دوري از سانسور به فن آوری سانسور بكار رفته بستگي دارد. ممكن است جهت استفاده از ابزار مناسب براي بكارگيري موثر و امن اينترنت نيازمند درك اين تفاوتها باشيد.
